Warmtepomp met radiatoren: werkt dat?

Ja, een warmtepomp kan werken met gewone radiatoren, zolang die bij een lagere watertemperatuur in elke ruimte genoeg warmte afgeven. Een warmtepomp verwarmt het cv-water tot hoogstens ongeveer 55 graden, terwijl een cv-ketel meestal op 60 tot 80 graden staat. Hoe lager de aanvoertemperatuur die je woning nodig heeft, hoe zuiniger de warmtepomp draait. Met de verwarmingstest op 50 graden zie je of je radiatoren dat aankunnen, of dat eerst isolatie, grotere radiatoren of een hybride tussenstap verstandig is.

Inhoudelijk gecontroleerd op 7 november 2026

Waarom de aanvoertemperatuur het rendement bepaalt

De aanvoertemperatuur is de temperatuur van het water dat naar je radiatoren of vloerverwarming gaat. Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater en brengt die op die aanvoertemperatuur. Hoe hoger de temperatuur moet worden, hoe meer stroom dat kost. Milieu Centraal zegt het eenvoudig: hoe lager de temperatuur, hoe zuiniger een warmtepomp werkt.

Het rendement heet COP (coefficient of performance): de verhouding tussen geleverde warmte en verbruikte stroom op een bepaald moment. Omdat die verhouding meebeweegt met het weer en het gebruik, kijk je beter naar de SCOP, het gemiddelde over het stookseizoen. Een SCOP van 4,0 betekent dat 1 kWh stroom gemiddeld 4 kWh warmte levert. Milieu Centraal noemt voor warmtepompen 3 tot 5 kWh warmte per kWh stroom, tegenover 1 kWh warmte bij een elektrische kachel.

Een rendementscijfer zegt alleen iets bij de omstandigheden waarvoor het is opgegeven. Vraag bij een offerte daarom naar het verwachte rendement bij de aanvoertemperatuur die jouw woning op koude dagen echt nodig heeft, niet naar het gunstigste getal uit de folder.

50-gradentest of 55-gradentest?

Online kom je beide termen tegen. In Nederland gebruikt Milieu Centraal de Verwarmingstest op 50 graden. De 55 graden die je ook ziet, ligt rond de bovengrens waarop een gewone warmtepomp het cv-water verwarmt. Blijft je woning op 50 graden comfortabel, dan heb je dus nog wat marge.

Zo voer je de test uit volgens de instructies van Milieu Centraal:

1. Wacht op een periode met echt koud weer. Wie zich aanmeldt bij Milieu Centraal, krijgt een seintje zodra het koud genoeg is.
2. Zet alleen de temperatuur van het verwarmingswater op 50 graden. Laat het tapwater ongemoeid: dat moet altijd tot minstens 60 graden worden verwarmd om legionella te voorkomen.
3. Zet de radiatoren in de ruimtes die je normaal verwarmt helemaal open.
4. Gebruik geen bijverwarming zoals een houtkachel, airco of infraroodpaneel.
5. Houd de thermostaat 's nachts gelijk aan overdag, of hooguit 1 tot 2 graden lager.
6. Gaat de ketel steeds kort aan en uit (pendelen), zet dan de oude instelling terug. De test geeft dan geen bruikbare uitkomst.

Noteer tijdens de test per kamer of het comfortabel blijft. Dat zegt meer dan één eindoordeel voor het hele huis. Schieten maar één of twee ruimtes tekort, dan hoef je ook alleen daar in te grijpen. Lees in is mijn woning geschikt voor een warmtepomp waarom een geslaagde test nog geen warmteverliesberekening is.

Welke radiatoren werken op lage temperatuur?

Een radiator geeft minder warmte af naarmate het water koeler is. Het type radiator bepaalt hoeveel reserve je hebt. Milieu Centraal geeft deze vuistregels:

• Paneelradiatoren met twee of drie platen en lamellen zijn meestal geschikt.
• Radiatoren met één plaat of zonder lamellen werken soms, afhankelijk van de isolatie van de woning.
• Oude gietijzeren radiatoren met dikke, dwarsstaande platen geven minder af en zijn meestal minder geschikt.
• Convectoren hebben meestal meer vermogen dan een radiator van dezelfde maat, maar geven weinig stralingswarmte. Dat kan minder behaaglijk voelen.

Beoordeel dit per ruimte: welke radiator hangt er, hoe groot is hij en hoeveel warmte verliest die kamer. Een woonkamer met een grote glazen pui vraagt meer dan een slaapkamer zonder buitengevel.

Radiatoren vergroten, vervangen of aanvullen

Blijft een ruimte bij de test of in de berekening te koud, dan zijn er meerdere oplossingen. Ze werken volgens hetzelfde principe: meer afgiftevermogen bij dezelfde lage watertemperatuur.

• Grotere radiator: een breder of hoger model, of een type met meer platen en lamellen.
• Extra radiator: een tweede afgiftepunt in dezelfde ruimte.
• Lagetemperatuurradiator of convector met ventilator: gemaakt om met koeler water toch genoeg warmte te leveren.
• Radiatorventilator: een ventilatorstrip bij een bestaande radiator die de warmteafgifte verhoogt.

Na een aanpassing moet de installatie opnieuw worden ingeregeld, zodat iedere radiator de juiste hoeveelheid water krijgt. Bij een nieuwe cv-ketel of hybride warmtepomp is dit waterzijdig inregelen volgens Milieu Centraal verplicht, tenzij het technisch niet mogelijk is.

Woon je in Amersfoort? Lagetemperatuurafgiftesystemen en een (hybride) warmtepomp staan op de maatregelenlijst van de gemeentelijke Duurzaam Wonen Lening, die sinds juli 2026 geldt. In Nijkerk en Hoevelaken kun je bij het Energieloket Nijkerk gratis advies krijgen.

Is vloerverwarming nodig?

Nee. Vloerverwarming is wel heel geschikt voor een lage watertemperatuur, omdat een groot oppervlak de warmte afgeeft. Maar goed gekozen radiatoren of convectoren kunnen hetzelfde werk doen. Vloerverwarming aanleggen in een bestaande woning is een flinke ingreep, die vooral logisch is als je toch al een nieuwe vloer of verbouwing plant.

Vloerverwarming heeft wel twee extra voordelen. Milieu Centraal adviseert bij vloerverwarming geen nachtverlaging, zodat de warmtepomp gelijkmatig kan draaien. En in de zomer kan een warmtepomp via vloerverwarming de woning een paar graden koelen. Met gewone radiatoren werkt koelen maar beperkt: koud water kan condens op de radiator geven, daarom mag de watertemperatuur dan niet veel lager dan zo'n 18 graden.

Eerst isoleren, dan de afgifte

Hoe minder warmte je huis verliest, hoe minder de radiatoren hoeven te leveren en hoe lager de aanvoertemperatuur kan. Isolatie en afgifte horen dus bij elkaar. Een grotere radiator in een slecht geïsoleerde kamer lost het comfortprobleem soms op, maar maakt de woning niet zuiniger.

Milieu Centraal adviseert voor een volledig elektrische warmtepomp een woning die op zijn minst redelijk geïsoleerd is. Voor een woning van vóór 1975 zonder isolatie is het advies om eerst te isoleren en met een hybride warmtepomp te beginnen. Een logische volgorde:

1. Dicht kieren en isoleer dak, gevel, vloer en glas waar dat kan.
2. Doe de verwarmingstest opnieuw of laat het warmteverlies opnieuw berekenen.
3. Pas alleen de radiatoren aan in ruimtes die daarna nog tekortschieten.

Hybride als tussenstap

Haalt je woning de 50 graden nog niet, dan is een hybride warmtepomp vaak een logische eerste stap. De warmtepomp doet het meeste werk en de cv-ketel springt bij op zeer koude dagen en voor warm water. Volgens Milieu Centraal is daarvoor geen goede isolatie nodig, al bespaar je meer naarmate de woning beter geïsoleerd is.

Vaak schakelt een hybride systeem over naar de cv-ketel wanneer de buitentemperatuur onder de 4 graden komt. Die grens kun je aanpassen. Plan je binnen ongeveer vijf jaar te isoleren, dan noemt Milieu Centraal een all-electric-ready hybride als optie. Het verschil tussen beide routes lees je in hybride of all-electric warmtepomp.

De stooklijn instellen

Een warmtepomp regelt de aanvoertemperatuur meestal met een stooklijn, ook wel weersafhankelijke regeling genoemd. Die legt vast hoe warm het water moet zijn bij een bepaalde buitentemperatuur: laag bij zacht weer, hoger bij vorst. Milieu Centraal noemt de juiste stooklijn als een van de manieren om een warmtepomp zuinig te gebruiken.

Een goede stooklijn is zo laag mogelijk, maar hoog genoeg om op koude dagen comfortabel te blijven. Zo pak je dat aan:

• Begin met de instelling die de installateur op basis van het warmteverlies kiest.
• Blijft het op koude dagen te koud, verhoog dan in kleine stappen. Wordt het bij zacht weer onnodig warm, verlaag dan in kleine stappen.
• Geef iedere aanpassing een paar dagen voordat je opnieuw bijstelt.
• Zet de thermostaat overdag niet hoger dan 19 graden. Verlaag 's nachts 1 graad bij redelijke isolatie of 2 graden bij matige isolatie. Bij vloerverwarming, een bodemwarmtepomp of goede isolatie met warmteterugwinning adviseert Milieu Centraal geen nachtverlaging.
• Laat het vermogen zo kiezen dat de elektrische naverwarmer zelden nodig is. Die verbruikt veel meer stroom dan de warmtepomp zelf.

Veelgestelde vragen

Werkt een warmtepomp met gietijzeren radiatoren?

Soms. Oude gietijzeren radiatoren geven volgens Milieu Centraal minder warmte af en zijn meestal minder geschikt voor lage temperaturen. In een goed geïsoleerde ruimte kan het toch volstaan. Schiet een ruimte tekort, dan helpt een extra convector, een radiatorventilator of vervanging door een paneelradiator met meer platen.

Hoe weet ik of mijn radiatoren groot genoeg zijn?

De verwarmingstest geeft een eerste beeld. Zekerheid krijg je met een warmteverliesberekening per ruimte, waarbij de installateur de afgifte van iedere radiator bij de gekozen aanvoertemperatuur vergelijkt met wat die ruimte op een koude dag nodig heeft.

Bestaat er een warmtepomp voor hoge temperaturen?

Ja, een hogetemperatuurwarmtepomp kan warmer water leveren, maar werkt bij die hoge temperatuur minder zuinig. Milieu Centraal noemt dit alleen een optie voor woningen die niet goed te isoleren zijn, zoals sommige monumenten, en raadt het verder af.

Kan ik radiatoren en vloerverwarming combineren?

Ja, dat komt vaak voor, bijvoorbeeld vloerverwarming beneden en radiatoren boven. Het ontwerp moet dan rekening houden met het deel van de woning dat de hoogste aanvoertemperatuur vraagt. Laat de installateur bepalen of één stooklijn volstaat of dat de groepen apart geregeld moeten worden.

Moet ik de test doen als ik voor hybride kies?

Het hoeft niet, want een hybride warmtepomp kan met de cv-ketel als back-up werken. De test laat wel zien hoeveel de warmtepomp zelfstandig aankan en of all-electric later realistisch is. Dat helpt bij de keuze voor een gewone of all-electric-ready hybride.

Laat je radiatoren en stooklijn beoordelen

Wil je weten of jouw radiatoren genoeg reserve hebben en welke ruimtes aandacht nodig hebben? Bekijk onze warmtepompoplossingen of neem contact op voor een opname. Over kosten en subsidie lees je meer in wat kost een warmtepomp in 2026.

Bronnen

• Milieu Centraal: lagetemperatuurverwarming (ltv)
• Milieu Centraal: hoe werkt de Verwarmingstest?
• Milieu Centraal: warmtepomp, tips en uitleg (COP en SCOP)
• Milieu Centraal: volledig elektrische warmtepomp
• Milieu Centraal: slim verwarmen met een warmtepomp
• Milieu Centraal: hybride warmtepomp
• Milieu Centraal: checklist warmtepomp kopen en installeren
• Milieu Centraal: welke warmtepompen zijn er?
• Gemeente Amersfoort: Verordening Duurzaam Wonen Lening (CVDR764504)