Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig? Zo reken je het uit

Hoeveel zonnepanelen je nodig hebt, volgt uit drie getallen: je jaarverbruik in kWh, de verwachte opbrengst per wattpiek (Wp) op jouw dak en het vermogen per paneel. Op een zuiddak zonder schaduw komt de rekentabel van Milieu Centraal neer op ongeveer 0,86 kWh per Wp per jaar, waardoor je voor 3.000 kWh met panelen van 450 Wp uitkomt op ongeveer 8 panelen. Op een oost- of westdak zijn er meestal 1 tot 2 panelen meer nodig. Na het einde van de salderingsregeling op 1 januari 2027 is je volledige jaarverbruik opwekken niet vanzelf de beste keuze, omdat teruggeleverde stroom minder oplevert dan stroom die je zelf gebruikt.

Inhoudelijk gecontroleerd op 7 november 2026

Stap 1: bepaal je werkelijke jaarverbruik

Begin bij je eigen verbruik, niet bij een landelijk gemiddelde. Milieu Centraal noemt voor een gemiddeld Nederlands huishouden 2.430 kWh elektriciteit per jaar. Jouw verbruik kan daar flink van afwijken, bijvoorbeeld door de grootte van je huishouden, thuiswerken of elektrisch koken.

Je vindt je verbruik op twee plekken:

• De jaarafrekening van je energieleverancier. Daarop staat hoeveel stroom je in de afgelopen periode hebt afgenomen. Heb je al zonnepanelen en wil je uitbreiden? Dan ziet de meter niet wat je direct van je eigen panelen gebruikt. Je totale verbruik is dan afname plus opwek min teruglevering.
• De slimme meter. Met een energieverbruiksmanager, zoals een app of een schermpje aan de muur, zie je hoeveel stroom je per dag of per uur gebruikt. Dat helpt later ook bij de vraag hoeveel zonnestroom je overdag zelf kunt benutten.

Schommelt je verbruik, neem dan het gemiddelde van twee jaar en corrigeer voor veranderingen die je al kent, zoals een gezinslid erbij of sinds kort elektrisch koken.

Stap 2: hoeveel levert een zonnepaneel op in Nederland?

Het vermogen van een paneel wordt uitgedrukt in wattpiek (Wp). Dat is het vermogen onder gestandaardiseerde testomstandigheden. Hoeveel kWh een paneel in een jaar werkelijk oplevert, hangt af van de richting, de helling, schaduw en het weer.

Milieu Centraal rekent in zijn tabel met panelen van 435 Wp op het zuiden, onder een hoek van 36 graden. Acht van die panelen wekken volgens die tabel ongeveer 3.000 kWh per jaar op. Dat komt neer op ongeveer 0,86 kWh per Wp per jaar. Die verhouding gebruiken we hieronder als vertrekpunt voor een gunstig gelegen dak zonder schaduw.

Ligt je dak anders, dan daalt de opbrengst. Milieu Centraal geeft deze richtwaarden ten opzichte van een zuiddak, bij een helling van 30 graden:

• Zuidwest of zuidoost: ongeveer 95 procent.
• West of oost: ongeveer 80 procent.
• Noordwest of noordoost: ongeveer 65 procent.
• Noord: ongeveer 60 procent.

Bij een steiler dak van 45 graden liggen de percentages voor oost, west en noord lager. Een oost-westopstelling op een plat dak levert volgens Milieu Centraal ongeveer 10 procent minder op dan een zuidopstelling, maar er passen vaak meer panelen op. Schaduw van bomen, schoorstenen of buurpanden komt daar nog bij en moet per dak worden beoordeeld.

Rekenvoorbeeld: hoeveel zonnepanelen voor 3.000 kWh?

Dit voorbeeld laat de rekenmethode zien. Het is geen offerte en geen opbrengstgarantie. De aannames:

• jaarverbruik: 3.000 kWh;
• paneelvermogen: 450 Wp per paneel. Dat is een aanname voor dit voorbeeld; het werkelijke vermogen staat in het datablad en in de offerte;
• opbrengst op een zuiddak zonder schaduw: 0,86 kWh per Wp per jaar;
• doel: ongeveer het jaarverbruik opwekken.

1. Benodigd vermogen: 3.000 kWh gedeeld door 0,86 kWh per Wp is ongeveer 3.490 Wp.
2. Aantal panelen: 3.490 Wp gedeeld door 450 Wp is 7,8. Afgerond zijn dat 8 panelen.
3. Controle: 8 panelen van 450 Wp zijn samen 3.600 Wp. Bij 0,86 kWh per Wp is de verwachte opwek ongeveer 3.100 kWh per jaar.
4. Correctie voor ligging: op een oost- of westdak van 30 graden reken je met ongeveer 80 procent, dus ongeveer 0,69 kWh per Wp. Dan is ongeveer 4.360 Wp nodig, oftewel 10 panelen van 450 Wp.

Voor 4.000 kWh werkt het op dezelfde manier: op het zuiden is ongeveer 4.650 Wp nodig, dus 10 tot 11 panelen van 450 Wp. Kies je panelen met een hoger of lager vermogen per stuk, dan verandert het aantal panelen, maar niet het totale vermogen dat je nodig hebt. Vergelijk offertes daarom op het totale vermogen in Wp en de verwachte jaaropbrengst, niet alleen op het aantal panelen.

Waarom 100 procent dekken na 2027 niet automatisch optimaal is

Tot en met 2026 mag je teruggeleverde stroom wegstrepen tegen de stroom die je afneemt. De Rijksoverheid bevestigt dat de salderingsregeling stopt vanaf 1 januari 2027. Daarna krijg je voor teruggeleverde stroom een terugleververgoeding van je leverancier. Tot 2030 moet die minimaal 50 procent van het kale leveringstarief zijn, dus van het stroomtarief zonder belastingen. Terugleverkosten mogen volgens de Rijksoverheid alleen kosten zijn die de leverancier maakt om de teruggeleverde stroom te verwerken.

Het gevolg is dat een kWh die je zelf gebruikt meer waard is dan een kWh die je teruglevert. Milieu Centraal noemt zelf verbruikte zonnestroom ongeveer 3 tot 4 keer voordeliger. Tegelijk gebruiken huishoudens met zonnepanelen gemiddeld ongeveer 30 procent van hun zonnestroom direct zelf. Elk paneel boven je eigen verbruik levert dus vooral extra teruglevering op, en juist die kWh is het minst waard.

Wat betekent dat voor het aantal panelen?

• Je jaarverbruik dekken blijft een redelijk vertrekpunt. Volgens Milieu Centraal daalt de prijs per paneel naarmate de set groter is.
• Ruim meer opwekken dan je verbruikt is na 2027 vooral zinvol als je die extra stroom zelf gaat gebruiken of opslaat, bijvoorbeeld met een elektrische auto, een warmtepompboiler of een thuisbatterij.
• Minder panelen dan je jaarverbruik kan ook verstandig zijn, bijvoorbeeld bij een klein dak of als je overdag weinig verbruikt. Laat dat doorrekenen met je eigen verbruiksprofiel.
• Kijk naar je energiecontract. Terugleververgoeding en terugleverkosten verschillen per leverancier.

De financiële gevolgen van het einde van saldering werken we verder uit in salderingsregeling 2027: wat betekent dat voor zonnepanelen? en einde saldering: de rekensom van de overheid. Over terugleverkosten lees je meer in terugleverkosten bij zonnepanelen.

Dakruimte is de harde grens

Het rekenvoorbeeld geeft het gewenste vermogen. Of dat past, bepaalt je dak. Milieu Centraal noemt voor een nieuw paneel een gemiddelde maat van 172 bij 113 centimeter, dus ruim 1,9 m² per paneel. Panelen blijven ongeveer 20 centimeter van de nok en de dakrand. Op een plat dak is ongeveer 2,3 m² dakoppervlak nodig per m² paneel, omdat de rijen elkaar niet mogen beschaduwen.

Dakramen, schoorstenen, dakkapellen en ruimte voor onderhoud verkleinen het bruikbare vlak, dus bruto dakoppervlak delen door paneeloppervlak is te optimistisch. Past het gewenste vermogen niet, dan zijn er drie opties: panelen met meer Wp per stuk, een tweede dakvlak gebruiken of accepteren dat je een kleiner deel van je verbruik opwekt.

Hoe dakconditie, constructie, schaduw en een eventuele vergunning worden beoordeeld, staat in is mijn dak geschikt voor zonnepanelen?

Reken ook met je toekomstige verbruik

Zonnepanelen gaan volgens de Rijksoverheid en Milieu Centraal ongeveer 25 jaar mee. Plan je in die periode een elektrische auto of warmtepomp, dan verandert je verbruik flink:

• Elektrische auto: de ANWB noemt in de praktijk 15 tot 20 kWh per 100 kilometer. Bij 12.000 kilometer per jaar is dat 1.800 tot 2.400 kWh. Een deel laad je mogelijk onderweg, en thuis komen er laadverliezen bij.
• Warmtepomp: de ANWB noemt voor een volledig elektrische warmtepomp ongeveer 3.200 kWh per jaar en voor een hybride warmtepomp ongeveer 1.900 kWh. Het werkelijke verbruik hangt sterk af van de woning en de isolatie.

Er is wel een verschil in timing. Een warmtepomp gebruikt de meeste stroom in de koude maanden, wanneer zonnepanelen weinig opwekken. Extra panelen voor een warmtepomp leveren daardoor in de zomer vooral extra teruglevering op. Een auto die overdag thuis laadt, kan juist veel zonnestroom direct gebruiken. Milieu Centraal geeft aan dat een huishouden met een elektrische auto dat zijn verbruik gericht stuurt, tot ongeveer 50 procent zelfverbruik kan komen.

Komt er een warmtepomp of laadpaal? Laat het ontwerp dan ruimte houden voor extra panelen of een thuisbatterij. Of je huis klaar is voor een warmtepomp, lees je in is mijn woning geschikt voor een warmtepomp?

Aansluiting en omvormer begrenzen ook het aantal panelen

Meer panelen vragen om een omvormer en aansluiting die het vermogen aankunnen. Milieu Centraal noemt een paar vaste punten:

• De omvormer moet altijd op een aparte groep in de meterkast worden aangesloten.
• Het vermogen van de omvormer is vaak lager dan het totale vermogen van de panelen. Een kleinere omvormer werkt efficiënter bij weinig zon.
• Is het omvormervermogen hoger dan 5.000 watt, dan heb je een 3-fase-aansluiting nodig.
• Hoeveel omvormervermogen op een groep kan, hangt af van je hoofdzekering. Die staat op je energierekening of kun je opvragen bij de netbeheerder.

Netbeheer Nederland geeft installateurs mee dat een 3-fase-omvormer bij installaties groter dan 4 kWp zinvol kan zijn. Omvormers schakelen bovendien automatisch uit als de netspanning boven 253 volt komt. Welke omvormer bij jouw dak en aansluiting past, lees je in stringomvormer, micro-omvormer of optimizer kiezen.

Veelgestelde vragen

Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig voor 3.000 kWh?

Op een zuiddak zonder schaduw ongeveer 8 panelen van 450 Wp, samen 3.600 Wp. Op een oost- of westdak zijn het er ongeveer 10. Met panelen van een ander vermogen verandert het aantal, maar het benodigde totaal van ongeveer 3.500 Wp op het zuiden blijft gelijk.

Hoeveel zonnepanelen heeft een gemiddeld huishouden nodig?

Bij het gemiddelde van 2.430 kWh dat Milieu Centraal noemt, gaat het op een zuiddak om ongeveer 2.830 Wp. Dat zijn 6 tot 7 panelen van 450 Wp. Reken liever met je eigen verbruik, want dat kan flink afwijken van het gemiddelde.

Is het slim om meer zonnepanelen te nemen dan ik verbruik?

Na 2027 vooral als je de extra stroom zelf gaat gebruiken, bijvoorbeeld voor een elektrische auto, of als je hem opslaat in een thuisbatterij. Zonder die extra vraag gaat het overschot tegen een lagere terugleververgoeding naar het net. Lees ook hoe je de capaciteit van een thuisbatterij kiest.

Kan ik later zonnepanelen bijplaatsen?

Vaak wel, als er ruimte op het dak is en de omvormer en aansluiting het extra vermogen aankunnen. Bij micro-omvormers komt er per paneel een omvormer bij. Bij een stringomvormer moet de bestaande omvormer de extra panelen kunnen verwerken. Bespreek uitbreiding daarom al bij het eerste ontwerp.

Laat het aantal panelen voor jouw dak berekenen

Bekijk onze zonnepanelen of neem contact op voor een berekening op basis van jouw verbruik, dak en aansluiting. Wil je eerst weten wat het kost en hoe het verloopt? Lees wat kosten zonnepanelen in 2026? en hoe verloopt de installatie van zonnepanelen?

Bronnen

• Milieu Centraal: kosten en opbrengst zonnepanelen
• Milieu Centraal: zonnepanelen, hoe geschikt is je dak?
• Milieu Centraal: zonnestroom als de saldering stopt
• Milieu Centraal: zonnepanelen kopen en installeren
• Milieu Centraal: gemiddeld energieverbruik
• Milieu Centraal: slimme meter
• Rijksoverheid: salderingsregeling stopt in 2027
• Netbeheer Nederland: factsheet uitschakelende omvormers bij hoge netspanning
• ANWB: hoeveel stroom verbruikt een elektrische auto?
• ANWB: hoeveel stroom verbruikt een warmtepomp?