Kennisbank

Begrippenlijst energie: alle termen in gewone taal

Van kWh tot aardlek en van saldering tot SCOP. De woorden die je tegenkomt bij zonnepanelen, een thuisbatterij, warmtepomp of laadpaal, kort uitgelegd met een voorbeeld.

Bijgewerkt op 18 november 2026

Stroom en vermogen

kWh (kilowattuur) is een hoeveelheid energie. Een apparaat van 1.000 watt dat een uur aanstaat, gebruikt 1 kWh. Je energierekening rekent in kWh.

kW (kilowatt) is vermogen: hoeveel stroom er op een moment tegelijk loopt. Een waterkoker gebruikt ongeveer 2 kW, maar staat meestal kort aan. Denk aan een kraan: kW is hoe hard de kraan openstaat, kWh is hoeveel water er in de emmer zit.

Wp en kWp (wattpiek) is het vermogen van een zonnepaneel onder vaste testomstandigheden. Een paneel van 450 Wp levert in Nederland op een gunstig dak ongeveer 380 tot 390 kWh per jaar.

Ampère (A) is de stroomsterkte. Je aansluiting wordt in ampère uitgedrukt, bijvoorbeeld 3x25A.

1-fase of 3-fase zegt hoeveel stroomdraden je huis binnenkomen. Een 3-fase aansluiting van 3x25A kan ongeveer 17 kW leveren, een 1-fase aansluiting van 1x35A ongeveer 8 kW. Grote apparaten zoals een warmtepomp, inductiekookplaat of snelle laadpaal werken vaak beter op 3-fase.

Je contract en je rekening

Leveringstarief is wat je leverancier per kWh stroom of per m³ gas rekent.

Vaste leveringskosten zijn een vast bedrag per maand van je leverancier, los van wat je gebruikt.

Netbeheerkosten betaal je voor je aansluiting en het transport van stroom en gas. Je leverancier int ze en geeft ze door aan de netbeheerder, bijvoorbeeld Liander, Stedin of Enexis.

Energiebelasting is belasting per kWh en per m³. In 2027 is dat € 0,1065 per kWh stroom en € 0,7457 per m³ gas, inclusief btw.

Vermindering energiebelasting is een vaste korting per jaar op je rekening. In 2027 is dat € 628,69.

Salderen betekent dat teruggeleverde zonnestroom wordt weggestreept tegen stroom die je afneemt. Deze regeling stopt op 1 januari 2027.

Terugleververgoeding is wat je leverancier je betaalt voor stroom die je teruglevert. Terugleverkosten zijn kosten die de leverancier daarvoor rekent. Wat overblijft, is de netto vergoeding.

Vast, variabel of dynamisch contract. Bij een vast contract staat je prijs voor een periode vast. Bij een variabel contract kan de leverancier de prijs aanpassen, meestal een paar keer per jaar. Bij een dynamisch contract verandert de prijs mee met de markt, per uur of per kwartier.

In de meterkast

Slimme meter is een elektriciteitsmeter die je verbruik digitaal bijhoudt en op afstand kan worden uitgelezen.

P1-poort is een aansluiting op de slimme meter waarop je een kastje of app kunt aansluiten om je verbruik live te zien.

Hoofdzekering is de zekering van de netbeheerder die bepaalt hoeveel stroom je huis maximaal kan krijgen, bijvoorbeeld 3x25A.

Groep is een stroomkring in huis met een eigen automaat, bijvoorbeeld voor de keuken of de zolder.

Aardlekschakelaar schakelt de stroom uit als er stroom weglekt, bijvoorbeeld door een kapot apparaat. Dat beschermt tegen een elektrische schok.

Zonnepanelen

Omvormer zet de gelijkstroom van je panelen om in wisselstroom voor je huis. Een stringomvormer is één kast voor alle panelen, micro-omvormers zitten onder elk paneel, en een hybride omvormer kan ook een thuisbatterij aansturen.

Eigen verbruik (zelfconsumptie) is het deel van je zonnestroom dat je direct zelf gebruikt. Na 2027 is dat het waardevolste deel.

Thuisbatterij

Capaciteit in kWh bepaalt hoeveel energie de batterij opslaat. Vermogen in kW bepaalt hoeveel hij tegelijk kan leveren.

LFP (lithium-ijzerfosfaat) is een veelgebruikte celchemie voor thuisbatterijen, die goed bestand is tegen hoge temperaturen.

BMS is de beveiliging in de batterij die spanning, stroom en temperatuur bewaakt. EMS is het systeem dat bepaalt wanneer de batterij laadt en ontlaadt.

Laadcyclus is één keer volledig laden en ontladen. SOH (state of health) is hoeveel capaciteit er na jaren nog over is, in procenten van nieuw.

Noodstroom of back-up betekent dat gekozen groepen blijven werken bij een stroomstoring.

AC- of DC-gekoppeld. Een DC-gekoppelde batterij hangt via een hybride omvormer aan je panelen. Een AC-gekoppelde batterij heeft een eigen omvormer en past naast een bestaande installatie.

Warmtepomp

COP en SCOP. De COP zegt hoeveel warmte een warmtepomp maakt per kWh stroom. Een COP van 4 betekent 4 kWh warmte uit 1 kWh stroom. De SCOP is het gemiddelde over een heel stookseizoen.

Aanvoertemperatuur is hoe warm het water naar je radiatoren of vloerverwarming gaat. Hoe lager, hoe zuiniger de warmtepomp werkt.

Hybride of all-electric. Een hybride warmtepomp werkt samen met je cv-ketel. Een all-electric warmtepomp verwarmt je huis volledig zonder gas.

ISDE is de landelijke subsidie voor onder meer warmtepompen, die je na installatie aanvraagt bij RVO. Zie ISDE aanvragen, stap voor stap.

Laadpaal

Load balancing verdeelt het vermogen slim, zodat je laadpaal minder snel laadt als de rest van het huis veel stroom vraagt. Zo voorkom je dat de hoofdzekering eruit gaat.

11 kW laden kan op een 3-fase aansluiting met 16 ampère per fase. Op 1-fase laad je met 16 ampère ongeveer 3,7 kW.

Verder lezen

Bronnen

Wil je weten wat dit voor jouw huis betekent?

We kijken graag mee naar je verbruik, je meterkast en je plannen. Vrijblijvend.

Vraag advies aanBel 085 760 6981Meer uitleg in de kennisbank